Воскресенье, 18 апреля
  • Погода
  • +11
  • EUR3,1082
  • USD2,5965
  • RUB (100)3,4363

Як падменьваюць паняткі, ці чаму дзяржава не ўмее дзяліць на два?

Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь у артыкуле 17 замацавана, што «дзяржаўнымі мовамі ў РБ з’яўляюцца беларуская і руская мовы». Заўважце, што менавіта ў такой паслядоўнасці, не наадварот.

А ў артыкуле 50 Канстытуцыі напісана, што «кожны мае права карыстацца роднай мовай, выбіраць мову зносін. Дзяржава гарантуе ў адпаведнасці з законам свабоду выбару мовы выхавання і навучання».

Гэтае канстытуцыйнае права і павінна абараняць дзяржава, інакш навошта яна такая патрэбная?

Існуе такі панятак, як «мова тытульнай нацыі». Тытульная нацыя — тая частка насельніцтва дзяржавы, нацыянальнасць якой вызначае назву дзяржавы. У Беларусі тытульная нацыя беларусы, адным з вызначальных крытэраў нацыі з’яўляецца мова.

Дзяржаўных мовы ў нас дзьве, але мова тытульнай нацыі — адна. Як ні круці.

Роўнасць моў гарантуе дзяржава. Кожны раз у спрэчнай моўнай сітуацыі (на запыт бланкаў, тэкстаў, даведкі, проста мовы з вуснаў дзяржслужбоўцы) чуеш «у нас дзьве дзяржаўныя мовы». І яны лічаць, што гэтая пазіцыя іх абараняе. На такую заўвагу ёсць простая рэакцыя: калі мовы дзяржаўных дзьве, то чаму ў вас уся дакументацыя такая, нібыта мова ў нас адна? Чаму яна ў вас не на дзьвюх мовах?

Гэтыя відавочныя моманты ігнаруюцца на самым высокім узроўні.

Тое самае з адукацыяй. Чаму ў Гомелі амаль цалкам адсутнічае магчымасць навучацца па-беларуску па месцы жыхарства?

Чаму пры «роўнасці»моў, беларускай вылучаецца толькі адзін дзень на тыдзень у дзіцячых садках?

На любое нязручнае пытанне аб рэалізацыі прынцыпа роўнасці моў, дзяржава рэагуе пералічэннем усяго, што можна назваць датычным да беларускай культуры, то бок канстатуе мізерную прысутнасць беларускага складніку ў дадзеным выпадку ў адукацыі. Фармальная наяўнасць, гэта далёка не роўнасць.

Ёсць у Гомелі адна гімназія ды пара групак у садках, дзе навучаюць па-беларуску і на гэтым усё. Права на беларускамоўную адукацыю рэалізаванае?! Трэба разумець, што яно будзе рэалізаванае толькі тады, калі ў любой школе і дзіцячым садку палова груп будзе з магчымасцю навучацца па-беларуску, другая — па-руску, або садкоў ці школ па моўнай прыкмеце будзе па-роўну, або колькасць беларускамоўных гадзін будзе абсалютна роўная колькасці рускамоўных.

Усе іншыя прапановы — маніпуляцыі і падман. Законы павінны працаваць, а роўнасць моў не павінна быць толькі на паперы.

 

Поделиться:


Популярное:
В центре Гомеля ползала змея, её поймали спасатели
5785
В ФСБ России прокомментировали задержание Зенковича и Федуты в Москве
5533
«Сгорела в госпитале буквально за три недели». Умерла сестра Валерия Цепкало
5467
Врачи Навального: если не начать лечить, то он умрет в течение ближайших дней
4675
В Браславском районе мать на машине насмерть переехала двухлетнего сына
3993
«Это будет очень серьезно». Лукашенко анонсировал «одно из принципиальных решений за четверть века»
3425

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: